Sensör ne yapar?
Sıcaklık, basınç, konum, seviye gibi fiziksel bir büyüklüğü elektrik sinyaline çevirir. PLC bu sinyali okuyup karar verir.
Dijital (açık/kapalı) sensörler
- Endüktif: Metali temassız algılar; algılama mesafesi birkaç milimetredir. Yakınlık, makine konumu için yaygındır.
- Kapasitif: Plastik, sıvı, toz gibi metal olmayan malzemeleri de algılar; seviye tespitinde kullanılır.
- Optik (fotoelektrik): Işık kesilmesi veya yansımasıyla çalışır: bariyer, retro-reflektif ve difüz tipleri vardır.
- Manyetik (reed / Hall): Silindir pistonlardaki mıknatısı algılar.
- Limit switch: Mekanik temaslı, sağlam ve basit anahtardır.
Analog sensörler
- Sıcaklık: PT100 direnç sensörü (0 °C’de 100 Ω, sıcaklıkla artar) ve termokupl (iki metalin ürettiği milivolt).
- Basınç ve seviye: Gerinim ölçerli veya kapasitif transmitterler.
- Ultrasonik: Ses dalgasının gidiş-dönüş süresinden mesafeyi ölçer.
- Enkoder: Dönme konumu ve hızını darbe sayarak verir.
Çıkış sinyalleri
Dijital sensörler genelde 24 V DC’de PNP (artı anahtarlar) veya NPN (eksi anahtarlar) çıkışlıdır; çalışma biçimi NO (normalde açık) ya da NC (normalde kapalı) olabilir. Analog sensörler 4–20 mA veya 0–10 V verir.
Neden 4–20 mA?
Alt sınırın 0 değil 4 mA olması, kablo kopukluğunun (0 mA) gerçek “sıfır” ölçümden ayırt edilmesini sağlar. Akım sinyali uzun mesafede gerilim kaybından da etkilenmez.
PLC nasıl ölçer?
Analog giriş kartı sinyali bir ADC ile sayıya çevirir (örneğin 12–16 bit). PLC programı bu sayıyı mühendislik birimine ölçekler. Aralığın alt ve üst değeri sensör etiketinden alınır; aşağıdaki araç bu dönüşümü yapar.
Seçim ve montaj ipuçları
Algılanacak malzeme, mesafe, ortam (toz, nem, sıcaklık), koruma sınıfı (IP) ve gürültü; ekranlı kablo kullanımı ve doğru topraklama ölçüm kararlılığını artırır.